همه چیز درباره ی شهر آبادان

بنابراين خشباب يا خوشاب يك فانوس(فار يا فاروس)دريايي از چوب ساج بوده كه به شكل منجنيق و يك هرم ناقص ساخته شده. ارتفاع اين خشبات‌ از سطح دريا 40 متر بوده و از سفال و سنگ در بناي آن استفاده مي شد. مراقبان در چهار طاق بالاي فانوس به طور تمام وقت از آن مراقبت مي‌كردند اهميت محافظت از آن به دليل مواردي چون خطرات طبيعي به دزدان دريايي و يا تمام شدن سوخت آنها بود. فاصله آن را تا شهر عبادان دو فرسنگ، 10 فرسنگ و شش ميل بيان كرده‌اند. آخرين خشبات را در سال 644 هجري قمري (1244 ميلادي ) ديده‌اند.

اما به نظر مي‌رسد كه پس از اين تاريخ هم خشبات وجود داشته است.

محمد بن نجيب بكران در سال 1010 هجري قمري مي‌گويد:

«و موضعي ديگرست هم درين درياي عمان، كه كشتي را آنجا خوف باشد و آن بر 2 فرسنگي عبادان است، آنجا كه دجلة بغداد بدين دريا مي رسد و آن موضع را خشبات گويند و كشتي آنجا بر زمين نشيند، مگر به وقت مد دريا.» همچنين بار تولد در كتاب«تذكره جغرافياي تاريخي ايران» در اوايل قرن بيستم ميلادي به شرح بين النهرين كه مي‌رسد بيان مي كند:

«مسير عمده‌ي دجله در نزديكي قريه عبادان بر راهي كه از بصره  به عمان مي رفت در دوازده فرسخي بصره به دريا مي ريخت. در دو فرسخي عبادان لنگرگاه خشبات(يعني ابنيه چوبي)واقع بود كه از آنجا به كشتي سوار مي شدند.»

بنابراين مي توان استنباط كرد كه تا قبل از بكارگيري كشتي‌هاي لايروبي‌،به علت كم عمق بودن انتهاي اروند رود (بويژه به هنگام دريا)و همچنين جهت نگهباني اين منطقه از هجوم دزدان دريايي، خشبات در نزديكي آبادان وجود داشته است در واقع وجود خشبات بيشتر به علت عمق و عرض و اروند رود در محل ورود به خليج فارس بوده است، مضافاً اين كه عامل اصلي آن ته نشين شدن گل ولاي كارون، دجله و فرات در اين منطقه بوده است.

آبادان از نظر تقسيمات كشوري

شهرستان آبادان يكي از شهرهاي مهم استان خوزستان است. از نظر تقسيمات كشوري از دو بخش «مركزي »و «قصبه معمره» (qosbe- moammere) تشكيل شده است. بر طبق آخرين آمار قبل از انقلاب بخش مركز ي از دو دهستان «بهمنشير » و «صلبوخ»(salbu:x)تشكيل شده بود. بخش قصبه معمره(كه بعدها اروند كنار ناميده شد)شامل چهار دهستان بوده است:«سلاحي»(salahi)(كه آن را خسروآباد نيز گويند)«منيوحي»(manyohi )«معمره»(moamnere) و «نصار» (nassar) هر كدام از اين دهستان ها شامل چندين آبادي بوده‌اند و در مجموع 135 آبادي در شهرستان آبادان وجود داشته است. قابل ذكر است كه قسمت شمالي جزيره آبادان از لحاظ تقسيمات شهري جزو شهرستان خرمشهر است و در آن قسمت آبادي‌هايي وجود دارد كه  اغلب رفت و آمدشان با آبادان است و بدون شك آمد شدي هم با خرمشهر داشتند.در همين راستا به معرفي اجمالي بخش‌ها، دهستان‌ها و برخي از آبادي‌هاي جزيره آبادان مي پردازيم تا خوانندگان تصوير جامع‌تري از حومه شهر داشته باشند. بخش‌مركزي از دهستان‌هاي بهمنشير و صلبوخ‌ تشكيل شده داراي بيش از 65 قريه بزرگ و كوچك است.

 شرايط اقليمي آبادان

دما و فشار هوا:

آبادان در دشت واقع شده و به علت مجاورت با صحراهاي بزرگ و سوزان نظير صحراي بزرگ عربستان و عراق، در مجموع هواي صحرايي گرم دارد. گرماي آن در ماه‌هاي تير و مرداد تا 58 درجه سانتي‌گراد بالا مي رود و در بهمن ماه تا صفر درجه سانتي‌گراد هم پايين مي آيد. حداقل درجه حرارت آن در سال 7/17 و حداكثر 6/32درجه سانتي‌گراد مي باشد. ايام يخبندان آن حداكثر در طول سال نه روز است.

ميانگين درجه حرارت اين شهر حد فاصل سال‌هاي 1326 تا 1337 3/26 درجه سانتي‌گراد، سالهاي 38 و 1337 حدود 8/24 درجه و حد فاصل سال 39-1338 به مقدار 7/25 درجه سانتي‌گراد بوده است.

 جدول 3-2: اوضاع جوي آبادان در طول ماه‌هاي يك سال

مأخذ:Ganji, 1968:246